Stijgende katoenprijzen, goedkope kleding

Wat gebeurt er met de kledingprijzen nu katoen steeds duurder wordt? Dat vroeg de kritische Britse journalist Lucy Siegle zich onlangs af. In het voorjaar van 2011 bereikten de katoenprijzen een recordhoogte. En aangezien deze stof nog altijd tot de meest gebruikte materialen in de mode-industrie behoort, was dat slecht nieuws voor de makers van fast fashion.

Het goedkope katoen is de drijvende kracht achter de razendsnelle productie van goedkope kleding, zegt Siegle. De beschikbaarheid van het materiaal is fijn voor de modemerken die er alles aan doen om consumenten te verleiden tot veelvuldige aankopen van goedkope, vluchtige modeitems. Voor fabrieksarbeiders in lagelonenlanden – en hun omgeving, die de milieu-effecten van de teelt en productie ook meekrijgt – is de reguliere katoenproductie minder mooi.

De stijgende katoenprijzen zullen de snelheid van fast fashion niet afremmen, denkt Siegle. Slimme kledingproducenten kiezen ofwel voor een goedkoper alternatief, zoals polyester, ofwel voor lagere winstmarges. In beide gevallen blijven de kledingprijzen onaangetast, met als doel de koopverslaafden te blijven verleiden.

Als Siegle’s analyse klopt, zullen de economische crisis en de hoge katoenprijzen, die te maken hebben met problemen in de teelt in Pakistan en India, niet automatisch leiden tot een duurzamere modeindustrie. De transformatie van het modesysteem zal op zijn minst een actieve rol van ons consumenten vereisen.

Wol is net katoen: onbetaalbaar

De wolprijs heeft een recordhoogte bereikt, waardoor kostuums van wol minstens tien procent duurder wordt. Dat maakte het Britse vakblad Drapers onlangs bekend. In Australië, de grootste wolproducent ter wereld, is de prijs van een kilo wol in een jaar tijd verdubbeld. De groeiende vraag naar grondstoffen voor textiel uit China en de overstromingen en droogtes in Australië hebben de wolprijs opgedreven.

Eerder dit jaar bereikten de katoenprijzen al een recordhoogte. Overstromingen in Pakistan, droogte in Rusland en natuurrampen in Australië zijn de belangrijkste oorzaken voor de snel slinkende katoenvoorraad.

Modebedrijven waarschuwen dat de consument de gevolgen van de stijgende grondstofprijzen in de portemonnee zal voelen. Kleding van katoen dreigt al maandenlang duurder te worden.

Vanuit milieuoogpunt is er één positief neveneffect van de duurder wordende grondstoffen voor textiel. Katoen en wol behoren namelijk tot de meest milieubelastende stoffen van de kledingindustrie. Wat dat betreft zouden de stijgende wol- en katoenprijzen wel eens kunnen leiden tot een toename van het gebruik van duurzamere alternatieven zoals bamboe en gerecyclede stoffen.

Biokatoen leidt niet onder recessie

Volgens een nieuw rapport van Textile Exchange wordt er de laatste jaren steeds meer biokatoen geproduceerd. Wereldwijd nam de hoeveelheid biologische katoen in 2010 met 15 procent toe ten opzichte van het jaar ervoor. India maakt nog altijd de meeste katoen van alle landen en wist de productie vorig jaar zelfs met 37 procent te vergroten.

Volgens Textile Exchange gebruiken modemerken ondanks de recessie steeds meer biokatoen. De organisatie verwacht ook in 2011 een groeimarkt voor het verantwoorde textiel. Er wordt tegenwoordig in 23 landen door ongeveer 274.000 boeren biologisch katoen verbouwd.

Toch bestond het aandeel biologisch katoen in 2010 uit niet meer dan 1,1 procent van de totale wereldwijde katoenproductie. Bovendien zouden problemen met de katoenproductie in Pakistan, dat tot de top tien van biokatoenproducenten behoort en door de overstromingen een groot deel van de oogst verloren zag gaan, komend jaar wel eens negatief kunnen doorwerken op de markt van organic cotton.

Overigens is biokatoen, waarbij geen gebruik wordt gemaakt van giftige stoffen, pesticiden, kunstmest en genetisch gemodificeerde zaden, ondanks de positieve connotaties niet de meest milieuvriendelijke textielstof die er is. Hennep en bamboe doen het wat dat betreft veel beter. Maar in vergelijking met de milieubelastende ouderwetse variant is biologisch katoen natuurlijk wel een stap in de groene richting. En als modebedrijven er ook nog eens leuke shirts van maken, zoals de Nederlandse Katoenfabriek doet, dan worden fashionista's er misschien ook nog wel eens blij van.

Een ongeluk komt nooit alleen in Pakistan

De overstromingen in Pakistan verwoesten niet alleen de huizen, gezinnen en levens van de inwoners, maar bedreigen ook de plaatselijke katoenindustrie. Het wassende water heeft grote delen van de katoenplantages vernietigd. Daarmee dreigt de ramp ook desastreuze langetermijn effecten te hebben voor de toch al arme bevolking.

Pakistan is een van de grootste katoenproducenten ter wereld. De textiel is verantwoordelijk voor zestig procent van de export van het land. De recente overstromingen hebben onder andere de provincie Punjab getroffen, waar katoen een van de belangrijkste landbouwproducten is. Als straks blijkt dat het water de katoenvelden heeft beschadigd, zou de katoenproductie voor lange tijd beperkt kunnen blijven – met alle gevolgen van dien voor de werkgelegenheid en inkomsten van de bevolking.

De All Pakistan Textile Mills Association heeft de overheid gevraagd om ervoor te zorgen dat de Europese Unie en de Verenigde Staten de handelsbeperkingen tegen het land opheffen. Dat zou de schade die de watersnood heeft aangericht misschien wat kunnen verzachten.