Groene t-shirts voorbij de basics

De spijkerboek, sportschoenen en het t-shirt. Dat zijn volgens de Franse socioloog Guillaume Erner de belangrijke vondsten van de twintigste eeuw op het gebied van mode. Wat maakt deze kledingstukken zo bijzonder? Ze worden gedragen zonder onderscheid in klasse, leeftijd, geslacht, nationaliteit, zegt Erner in zijn boek Verslaafd aan mode. Iedereen heeft wel jeans, gympen en een t-shirt in de garderobe. En dat kan je van mode-uitvindingen zoals minirokken, plateauzolen of tunieken niet zeggen.

Het succes van het t-shirt lijkt vooral te maken te hebben met de aangename prijs en de makkelijk met andere kledingstukken te combineren pasvorm. Een simpele top met korte mouwen kan goedkoop gemaakt worden en is makkelijk te dragen onder een vest of trui. Volgens de Britse modejournaliste Lucy Siegle is het grootste deel van onze kledingkast gevuld met t-shirts.

Duurzame modelabels zijn zich kennelijk bewust van de blijvende populariteit van het t-shirt, want er zijn volop groene basics te vinden. En goed nieuws voor fashionista’s: een verantwoord t-shirt hoeft helemaal niet voorzien te zijn van een wereldverbeterende slogan.

Neem Charis Felice, een jong label uit Utrecht dat wordt gerund door kunstenaar en illustratrice Charis Odor. Meestal maakt een illustrator beeld voor tijdschriften, kranten en boeken. Charis wil haar tekeningen niet alleen toevertrouwen aan papier, maar ook op straat laten zien. Op die manier wil ze consumenten inspireren tot positiviteit. Dat doet ze door hoogstpersoonlijk vrolijke illustraties op t-shirts en tassen te zeefdrukken. Én door haar kledingontwerpen van fair trade biokatoen en bamboe te laten maken.

Opmerkelijke t-shirts zijn ook te vinden bij onder andere Supershirt en Okimono. Alle items van Supershirt zijn gemaakt van fair trade stoffen, en bedrukt met milieuvriendelijke inkt. De ontwerpers brengen de zeefdrukken zelf aan in een atelier in Amsterdam.

Het Arnhemse label Okimono staat bekend om fairtrade biokatoen t-shirts met kunstzinnige opdrukken die altijd in een gelimiteerde oplage van 100 stuks verschijnen. De speciale collectie Stitch & Sew is voorzien van de prints die niet worden geverfd maar worden geborduurd in een ouderwetse kruissteek. Zo’n bijzonder shirt is toch eigenlijk geen basic meer te noemen?

Derde Green carpet challenge met Armani

Tijdens de uitreiking van de 69e Golden Globes kon Livia Firth de derde editie vieren van haar 'Green carpet challenge'. Met die uitdaging vraagt de vrouw van Colin aandacht voor duurzame mode op de rode loper. Livia Firth, die eigenaar is van een winkel met verantwoorde mode in Londen (Eco Age), droeg zelf een zwart-witte jurk van Armani die gemaakt is van gerecyclede plastic flessen uit Noord-Italië.

Livia Firth, die de Green carpet challenge in 2009 startte met journalist Lucy Siegle, wist al een indrukwekkend aantal ontwerpers te interesseren voor haar missie om in een geheel duurzame outfit bij awarduitreikingen te verschijnen. Alberta Ferretti, Stella McCartney, Valentino, Roger Vivier en Ermenegildo Zegna zullen groene creaties voor de rode loper momenten van Livia Firth ontwerpen. Ook Tom Ford, Valentino, Chanel, Gucci en Yves Saint Laurent hebben toegezegd in 2012 mee te doen.

Tijdens award ceremonies rekruteert Livia Firth actrices om zich in duurzame japonnen te hullen. Want niet alleen de rode loper bij de uitreiking van de Golden Globes is een catwalk voor groene mode, ook de Oscars en Academy Awards zijn dankbare platforms voor het experiment waarmee Firth ‘glamour and ethics to the world's biggest red carpets’ wil brengen.

Stijgende katoenprijzen, goedkope kleding

Wat gebeurt er met de kledingprijzen nu katoen steeds duurder wordt? Dat vroeg de kritische Britse journalist Lucy Siegle zich onlangs af. In het voorjaar van 2011 bereikten de katoenprijzen een recordhoogte. En aangezien deze stof nog altijd tot de meest gebruikte materialen in de mode-industrie behoort, was dat slecht nieuws voor de makers van fast fashion.

Het goedkope katoen is de drijvende kracht achter de razendsnelle productie van goedkope kleding, zegt Siegle. De beschikbaarheid van het materiaal is fijn voor de modemerken die er alles aan doen om consumenten te verleiden tot veelvuldige aankopen van goedkope, vluchtige modeitems. Voor fabrieksarbeiders in lagelonenlanden – en hun omgeving, die de milieu-effecten van de teelt en productie ook meekrijgt – is de reguliere katoenproductie minder mooi.

De stijgende katoenprijzen zullen de snelheid van fast fashion niet afremmen, denkt Siegle. Slimme kledingproducenten kiezen ofwel voor een goedkoper alternatief, zoals polyester, ofwel voor lagere winstmarges. In beide gevallen blijven de kledingprijzen onaangetast, met als doel de koopverslaafden te blijven verleiden.

Als Siegle’s analyse klopt, zullen de economische crisis en de hoge katoenprijzen, die te maken hebben met problemen in de teelt in Pakistan en India, niet automatisch leiden tot een duurzamere modeindustrie. De transformatie van het modesysteem zal op zijn minst een actieve rol van ons consumenten vereisen.

Hoe Zara de mode-industrie veranderde

Voor de gemiddelde fashionista is Zara misschien een weinig opmerkelijke winkel. De Spaanse keten verschilt op het eerste oog nauwelijks van H&M, Mango, Esprit of Topshop. Toch heeft het bedrijf de mode-industrie getransformeerd, schreef Lucy Siegle onlangs op Ecouterre.com. Het was namelijk Zara die fast fashion naar een hoger plan tilde door kleding in relatief kleine oplagen te produceren.

Zara heeft 200 ontwerpers in dienst, die ongeveer 40.000 nieuwe ontwerpen per jaar maken. Daarvan worden er zo’n 12.000 daadwerkelijk gemaakt. Dat is 4000 meer dan de belangrijkste rivaal, Topshop. Gemiddeld bezoekt een klant van Zara 17 keer per jaar een filiaal van het Spaanse modemerk. Dat is aanzienlijk meer dan de vier bezoeken waarop de gemiddelde modewinkel kan rekenen.

Lucy Siegle, die bekend is geworden door haar kritische modeboek 'To Die For', noemt Zara’s uitvinding ‘blink-and-you-miss-it-fashion’. En daar is ze niet enthousiast over. Want deze marketingtechniek heeft ons afgeleerd om twee keer per jaar op zoek te gaan naar kwalitatief hoogwaardige kleding. In plaats daarvan raken we verslaafd aan het kopen van zo veel mogelijk kleding – zelfs als dat neerkomt op twintig nieuwe aankopen per jaar. En je hoeft geen groen heilig boontje te zijn om in te zien dat zulk koopgedrag weinig duurzaam is.

Lucy Siegle: fast fashion is dodelijk voor onze planeet

'To die for'. Dat is de titel van een nieuw boek van de Britse modejournaliste Lucy Siegle. Haar boodschap is simpel: we kopen steeds meer kleding van goedkope makelij – en dat is desastreus voor onze planeet.

Uit cijfers blijkt dat de gemiddelde Britse vrouw nu vier keer zoveel kleding koopt als dertig jaar geleden. Gemiddeld geeft ze jaarlijks 625 pond uit aan mode. Omdat kleding steeds goedkoper is geworden, komt dat neer op de aankoop van 28 kilo aan textiel per jaar. En dat betekent de vorming van een enorme afvalberg, want het grootste deel van de goedkope masaasmode wordt voortijdig afgedankt.

Siegle richt haar pijlen ook op de mensen die fast fashion mogelijk maken: de meer dan 40 miljoen fabriekswerknemers en 30 miljoen textielarbeiders in lagelonenlanden die onze kleding in elkaar zetten. Zij werken tegen erbarmelijke lonen en onder hoge tijdsdruk aan onze high street must-haves.

De oplossing die Siegle voorstelt? Investeer in kwaliteitsstukken waar je lang mee doet en koester deze zo lang mogelijk. De ervaring leert dat we 80 procent van onze tijd doorbrengen in 20 procent van onze garderobe. Dat betekent dat we zeker 60 procent van de inhoud van onze kledingkast onderbenutten – lees: eigenlijk niet nodig hebben.

Siegle berekent dat we met 21 nieuwe aankopen per jaar ruim kunnen voldoen aan onze behoefte aan een verfijnde garderobe. Dat is een flinke besparing, want nu kopen we gemiddeld 102 kledingstukken per jaar. Maar denk alleen al eens wat een geld het zal schelen als we die 81 overbodige niemendalletjes in de winkel laten hangen…